F. Chocolade toetjes

Een mensenleven balanceert in sociale zin tussen zelfexpressie en volgzaamheid.

De balans kan doorslaan, soms naar het licht, soms naar de duisternis.

Ik had me ten doel gesteld op zoek te gaan naar een onderwerp voor deze column door alles gewoon maar op me af te laten komen, zodat het onderwerp zich als vanzelf zou aandienen. Dat viel tegen. Ik trof alleen maar alledaagsheid op mijn pad, geen opstootjes, geen oogstrelende dames, zoals laatst die ene in haar witte truitje zittend in een zonovergoten vensterbank. Ik had overwogen om het idyllische beeld op de gevoelige plaat vast te leggen, maar was bang voor haar verontwaardigd onbegrip en bijbehorende vocale repercussie.

Er diende zich vandaag niets aan van enige importantie, geen rellende buschauffeurs, geen in blauw, wit of rood gestoken boeren, burgers of buitenlui. Kalmte en tevredenheid is niet ideaal wanneer je op inspiratiejacht bent. Misschien, bedacht ik, ben ik toch iets te gefocust, terwijl mijn oprechte intentie toch echt open aandacht was. Het is niet gemakkelijk om zonder doel, zonder specifieke lens geduldig af te wachten en maar hopen op een goede afloop.

Onverrichterzake reed ik moegestreden en teleurgesteld de Appie binnen. Je kunt immers niet leven van adem alleen. Na m’n dagelijkse slalom langs het gezonde en het lekkere, sloot ik bij de kassa achter in de rij aan. Voor mij een oude man, ik schat hem 80 jaar oud, wit haar, pezig van lijf en leden, strenge kop op een gekromde rug. De man met de uiterlijke kenmerken van een gier had een zakelijke uitstraling, wat eufemistisch uitgedrukt is voor knap chagrijnig. Geen mensenmens. Ik keek verwonderd naar de boodschappen die hij op de band had gelegd. Alleen maar chocolade toetjes! Ik schat zo’n 30 in getal. Gode zij dank, op de valreep toch nog een onderwerp! Nu er nog een verhaaltje bij verzinnen. Waarom alleen die specifieke toetjes en waarom zoveel? Ik onderzocht de volgende alternatieven. A) Hij had plotseling bezoek gekregen, maar had geen toetjes in huis. B) Het was een aanbieding. Thuis invriezen zodat je voorlopig niet zonder komt te zitten. C) Zijn vrouw was ‘out of town’, goede gelegenheid om eens flink uit te pakken. D) Zijn vrouw was nog niet zolang geleden met een enkeltje eeuwigheid afgezwaaid waardoor er een grote behoefte aan troostsmikkelen was ontstaan. In zijn luie stoel, midden in de lege kamer, voor zijn grote flatscreen, stilte, gordijnen dicht, bedroefd bakken met zwarte modder weglepelen. Op het scherm zijn reflectie. Een vermoeide, eenzame oude man, eentje van het principe ‘Ordnung muss sein’, die een leven had gekend boordevol gehoorzaamheid en doen wat er van je verwacht wordt. Hij was er in de loop der jaren aan gewend geraakt. Op zijn werk werd van hem verwacht om intelligentie, frisheid en authenticiteit vooral thuis te laten. Daar was hij na verloop van tijd een kei in geworden. Vooral geen drukte maken, gewoon doen wat er van je verwacht wordt.

Ik zie me daar nog zitten, als klein jongetje op de lagere school. Stilletjes op m’n stoel heen en weer wiebelend, armen over elkaar, uur na uur na uur. Het schooladvies LTS, ik bleek te speels. 10 jaar en dan te speels, ik ben er nog steeds kwaad over! Te speels, rot toch op! 

De oude man was de vleesgeworden volgzaamheid, stram in houding en gebaar. Geen onvertogen woord kwam er over zijn lippen. De toetjes waren zijn manier om te breken met de gebaande paden. Ik zag de trots in zijn ogen. Het was zijn overwinning op alle kwade geesten in zijn kop.

Ik ben bijna thuis en zie kinderen op het schoolplein spelen. Al die energie, originaliteit en creativiteit door de opvoeding aan banden gelegd. In de heilige naam van rust, reinheid en regelmaat. Ze gaan het nog geloven ook. Nee, haal je maar niks in je kop, je bent te speels!

Te speels, dat kon je van de oude man niet zeggen. Stram, tanig vlees, aangeharkte duf- en doofheid. Ik was getuige geweest van zijn speelse chocolade verzetsdaad. Chocolade toetjes, alleen maar voor de lol. Een hele dikke middelvinger naar al die geïnternaliseerde prietpraat. Vanavond zal alles anders zijn! Dan staan er 30 heerlijke chocolade toetjes op het menu.