F. La douce France

La douce France betekent letterlijk zoiets als het zoete Frankrijk. Het is een uitdrukking die de charme en de schoonheid van het Franse land en de cultuur wil benadrukken. Voor sommigen is het ook een zoektocht naar de ziel van Frankrijk, die verbonden schijnt te zijn met het vrouwelijke, Maria Magdalena, Marianna, Esmeralda, 'The Divine feminine'. Maar die lui zijn in de war.

Heerlijk, dat bewieroken van de landsaard. Het wakkert fijne nationalistische gevoelens aan. Het zoete Nederland, dat slaat als kut op Dirk. We kijken dan ook vreemd op van het nostalgische nationalistische gezwijmel van een populist als Thierry Baudet.

Al dagen zit ik gebiologeerd voor de buis. Het is weer tijd voor de Tour de France. De zonovergoten beelden trekken me de indrukwekkende berglandschappen in. Loodzware bergetappes scheiden de mannen van de jongens, de klimgeiten van de sprinters. Er zijn twee strijdperken om in de gaten te houden, de strijd om de dagzege en het secondengemierenneuk tussen de nummers 1 en 2 van het eindklassement, Pogacar en Vingegaard. De regiseur kan maar moeilijk kiezen. Je zit 3 uur naar een grote groep renners te kijken om uiteindelijk bij de laatste kilometer te geraken, het moment waarop alles wordt beslist. Toch is het doelloos loeren naar pedaalpeddelende graatmagere fietsbonken geen opgave. De beelden van de omgeving maken veel goed. Het is vakantie vieren zonder af te zien. Geen drukkende warmte, geen overvolle lawaaierige campings, geen files op de Route du Soleil, geen slaande ruzie op de achterbank, nee gewoon heerlijk thuis bij de buis, kopje koffie erbij en je laven aan de beelden van bergen en bossen en wegdommelen bij het meditatieve gebabbel van de 2 presentatoren die geen moment onbenut laten om stilte in te wisselen voor namen van renners, ploegenstrategieën en wetenswaardigheden over al weer het zoveelste kasteel.

Veel van wat Frankrijk te bieden heeft heeft inmiddels mijn pad gekruist. Dat was niet altijd een onverdeeld succes. Op de middelbare school, de Franse les. Het lesboek met de aanmatigend titel
‘La plu belle langue’. Maar dat is de landsaard. Nationalistisch, militaristisch en volgens een rapport uit 2022 van de Franse mensenrechtencommissie Cncdh overduidelijk racistisch. Volgens het rapport manifesteert racisme, antisemitisme en xenofobie in Frankrijk zich in indirecte vormen van afwijzing, die voor slachtoffers soms moeilijk te karakteriseren en aan de kaak te stellen zijn. Een moeilijk geformuleerde constructie, maar het zal zo zijn. Het staat niet voor niets in een belangrijk rapport.

De lessen in de mooiste taal waren niet aan mij besteed. Wegduiken op de achterste rij, je zoveel mogelijk onzichtbaar maken, daar kwamen de lessen voor mij op neer. De leraar Frans liet me jarenlang in mijn eigen sop gaarkoken of zoals hij het gezegd zou hebben: ‘laisse cuire dans mon jus’. We hadden een goede verstandhouding, hij en ik. Hij liet me met rust en in ruil daarvoor hield ik me achter in de klas van de domme. We begrepen elkaar.

Later, de nachten in Parijs. Parijs, de lichtstad, de stad van de liefde. En inderdaad, vaak vertoefde ik er aan de arm van een lieftallige vriendin. Eerst een aantal keren met de eerste ex, daarna talloze keren met de tweede. Vaak goedkope hotelletjes in de volkswijk naast de Rue Montmarte, vlakbij metrostation Les Halles. Heerlijk banjeren in schilderachtige wijken als Le Marais, Quartier Latin en genieten van het uitzicht over de stad, zittend op de trappen van de Sacré-Cœur om daarna de sfeer op te snuiven op het piepkleine pleintje in Montmartre achter de basiliek, waar een eeuw geleden beroemde schilders als Picasso er hun onderkomen hadden. Het is nu een overspannen commercieel gemierenwriemel.

Het land biedt veel mogelijkheden voor zomer- en wintersportvakanties. In de binnenlanden vind je prachtige Gorges, waarvan Gorges du Verdon de bekendste is, spookachtige steile rotsen.

En niet te vergeten de Vendée, gelegen aan de Normandische kust. Iets noordelijker de steile kliffen van Normandië en meer zuidelijk, de mondaine badplaatsen aan de Middellandse Zee. Kortom, voor elk wat wils.

En dan dat eten! Al die heerlijke in knoflook drijvende vettigheid. Stukjes brood dippen in de knoflookolie waarin net nog donkere slakkenlijfjes ronddobberden. Of je frequenteert een kaasfondue restaurant waar je de kleffe boel wegspoelt met talloze flessen Franse rode wijn.

Het vreemde aan Frankrijk is dat we, hoewel we toch samen talloze malen de degens hebben gekruist, niet nader tot elkaar lijken te komen. Het land, de taal, de mensen, het eten, we blijven elkaar op gepaste afstand enigszins argwanend aangapen.

Het doet me onwillekeurig terugdenken aan mijn kindertijd. Achter onze flat stond nog een flat. Op de eerste verdieping, achter glas, lag een vrouw jarenlang ziek op bed. Ik zag haar iedere dag. Ik heb een levendige herinnering aan haar bedlegerig bestaan, zonder ooit een enkel woord met haar gewisseld te hebben. In feite heb ik haar niet gekend. Niet echt.